Số hóa chuỗi cung ứng cà phê: áp lực từ thị trường và bài toán của doanh nghiệp

Những yêu cầu mới từ thị trường quốc tế đang làm thay đổi cách doanh nghiệp cà phê vận hành chuỗi cung ứng. Bên cạnh chất lượng sản phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc và minh bạch thông tin ngày càng được quan tâm. Với doanh nghiệp xuất khẩu, đây là yêu cầu cần đáp ứng để tiếp cận và giữ chân thị trường.

Trong nhiều năm, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cà phê chủ yếu được đánh giá qua chất lượng sản phẩm, năng lực sản xuất và khả năng đáp ứng đơn hàng. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của các tiêu chuẩn thương mại, doanh nghiệp ngày càng phải đầu tư nhiều hơn cho hệ thống quản lý, truy xuất nguồn gốc và kết nối thông tin trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Theo bà Lê Hoàng Diệp Thảo, CEO TNI King Coffee, đây không còn là câu chuyện riêng của một doanh nghiệp hay một thị trường cụ thể. Những yêu cầu liên quan đến tính minh bạch của sản phẩm đang xuất hiện ngày càng nhiều trong hoạt động thương mại quốc tế, buộc các doanh nghiệp phải chuẩn bị từ sớm nếu muốn duy trì khả năng cạnh tranh.

Bà Lê Hoàng Diệp Thảo, CEO TNI King Coffee tại Hội nghị Cà phê Quốc tế 2026 - nơi các đại biểu thảo luận về định hướng phát triển bền vững cho ngành cà phê.
 

Áp lực thích ứng không chỉ đến từ khâu xuất khẩu. Để đáp ứng các yêu cầu mới, doanh nghiệp cần nhìn lại toàn bộ quá trình vận hành từ vùng nguyên liệu, thu mua, chế biến đến phân phối. Mỗi mắt xích đều cần được tổ chức theo hướng có thể ghi nhận, lưu trữ và xác minh thông tin khi cần thiết.

Thách thức lớn nằm ở đặc điểm của ngành cà phê Việt Nam, nơi vùng nguyên liệu được hình thành từ nhiều hộ sản xuất với quy mô khác nhau. Việc thu thập và chuẩn hóa thông tin vì vậy đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên trong chuỗi cung ứng. Đây là quá trình cần thời gian và nguồn lực để triển khai đồng bộ.

Bà Thảo nhận định công nghệ chỉ là một phần của lời giải. Quan trọng hơn là cách các chủ thể trong chuỗi cung ứng phối hợp với nhau để hình thành quy trình vận hành thống nhất. Nếu mỗi khâu áp dụng một phương thức khác nhau, hiệu quả của các hệ thống quản lý và truy xuất sẽ bị hạn chế.

Bên cạnh yếu tố tổ chức, chi phí đầu tư cũng là vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Quá trình số hóa đòi hỏi đầu tư cho hạ tầng công nghệ, đào tạo nhân sự và điều chỉnh quy trình vận hành. Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, đây là khoản đầu tư cần được cân nhắc trong chiến lược phát triển dài hạn.

Sản phẩm King Coffee tại thị trường quốc tế, nơi yêu cầu về truy xuất nguồn gốc ngày càng phổ biến.
 

Từ thực tế hoạt động trên thị trường quốc tế, CEO TNI King Coffee cho rằng các yêu cầu về minh bạch thông tin sẽ tiếp tục gia tăng. Điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh bằng sản phẩm mà còn bằng khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của đối tác và người tiêu dùng.

Trong bối cảnh đó, số hóa chuỗi cung ứng là quá trình thay đổi cách quản lý và vận hành, không đơn thuần là ứng dụng một công nghệ mới. Mục tiêu không chỉ là đáp ứng yêu cầu thị trường mà còn giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng tốt hơn và kết nối hiệu quả hơn với các đối tác trong chuỗi giá trị.

Nhiều sáng kiến hợp tác trong ngành cà phê thời gian qua cũng cho thấy nhu cầu tăng cường kết nối giữa các bên tham gia chuỗi cung ứng. Theo bà Thảo, những thách thức mới của ngành sẽ khó được giải quyết bởi một doanh nghiệp riêng lẻ mà cần sự phối hợp rộng hơn giữa các thành phần trong hệ sinh thái cà phê. Đây cũng là điều kiện để số hóa thực sự phát huy tác dụng trong giai đoạn phát triển tiếp theo của ngành.